Kopieer zoveel mogelijk

Onze jongste zoon in groep 8 van de basisschool moet nog één maand alle letters schrijven volgens de voorgeschreven regels. Na de Citotoets in februari verandert dat: dan krijgen de kinderen gelegenheid om hun eigen handschrift te ontwikkelen.

De meeste ouders vinden dit een logische werkwijze. Over de timing wanneer je de schoolse schrijfregels loslaat, kun je nog van gedachte wisselen, maar het oefenen zèlf staat niet ter discussie. Eerst leren alle kinderen de letters keurig aan elkaar schrijven, precies volgens het voorbeeld in het boek. Als je je die manier helemaal hebt eigen gemaakt, stop je je eigen persoonlijkheid erin en ontwikkel je je eigen handschrift.

Na-apen is een volkomen natuurlijke manier om iets nieuws te leren. Kinderen imiteren elkaar continu en leren daardoor spelenderwijs alles om te groeien en de wereld te verkennen: praten, fietsen en voor zichzelf opkomen. Als we ouder worden, redeneren we vaak compleet anders. Iemand imiteren is verdacht, zeker als het gaat om creatieve activiteiten als schilderen of schrijven. Je dient volkomen origineel en uniek te zijn en niet de kloon van een ander, dus iedere vorm van navolging is taboe.

Toch is dat vreemd. Eeuwenlang bestudeerden kunstenaars het werk van andere kunstenaars. Het was een gangbare methode om een eigen beeldtaal, muzikaal idioom of werkwijze te ontwikkelen. Schrijvers deden hetzelfde Shakespeare bedacht zelf geen enkele plot, maar gebruikte bestaande verhalen. Door diverse elementen samen te voegen creëerde hij iets nieuws.

Veel creatieve activiteiten zijn vaardigheden die je je in hoge mate eigen kunt maken door het veel te doen. Daarvoor heb je voorbeelden nodig. Het voordeel van volwassenheid is dat je die voorbeelden zelf kunt kiezen. Niet om klakkeloos te kopiëren – dit is geen pleidooi voor plagiaat – maar om je te laten inspireren. Of zoals de Spaanse schilder Salvador Dali zei: “Originaliteit is overwonnen imitatie.”

Kijk af bij kunstenaars, schrijvers, ontwerpers of andere creatievelingen die je bewondert. Probeer uit wat werkt en wat niet werkt. Oefen heel veel. Combineer en voeg samen. Neem over wat bij je past en geef er je eigen draai aan.